Berlijn

Van 16 tot en met 20 augustus 2015 heb ik een stedentrip naar Berlijn ondernomen.
Hieronder lees je mijn verslag, met diverse tips en aanbevelingen. Eerder deed ik dat ook al voor New York en Curaçao/Bonaire.  

Inleiding
Zo’n acht jaar geleden maakte ik een top-20 van (wereld)steden die ik  graag wilde bezoeken. Ik maakte een ranglijst waarop ik inschatte welke steden mij het leukst leken om te bezoeken. Van mijn top vijf miste ik Berlijn nog. New York, Parijs, Rome en Barcelona had ik inmiddels bezocht.

Ik was altijd al geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog en sinds de Koude Oorlog mijn eindexamenonderwerp is geweest, vind ik ook dit onderwerp zéér interessant.
Al jaren wilde ik dan ook dolgraag naar Berlijn. Zeker omdat ik van iedereen die Berlijn inmiddels had bezocht , alleen maar positieve verhalen hoorde.
Gezien mijn interesses zou ik het een geweldige stad vinden, kreeg ik vaker te horen.
In mijn eentje reisde ik dan ook eindelijk naar Berlijn in de zomervakantie van 2015.

Vervoer
Berlijn ligt relatief dichtbij en de drie manieren om in Berlijn te komen, verschillen wat tijd betreft dan ook niet zo veel.

Auto
In zo’n zes uurtjes ben je al in Berlijn met de auto (650 km). Maar dan moet je geluk hebben dat je onderweg niet in een file belandt. Ook moet je in een groot deel van Berlijn een milieusticker hebben.
Voordeel van de auto is wel dat je de vertrektijd helemaal zelf kunt bepalen.

Vliegtuig
‘Vliegen is het snelst, in een nog geen uur ben je in Berlijn’.
Ik vind het toch altijd grappig als ik dit lees. Natuurlijk is het vliegen maar kort, maar je moet ook nog naar Düsseldorf (uitgaande dat je in Zuid-Limburg woont), het hele incheck- en controlegeneuzel doorstaan en eenmaal geland met het OV nog naar de stad.
Van deur tot deur ben je dan ook al snel 4,5 tot 5 uur onderweg.
Een retourtje zou mij 85 euro  hebben gekost.
Eventuele parkeerkosten en brandstof van de auto niet meegerekend.

Trein
Via NS international boek je eenvoudig online je treinticket. Ieder uur kun je wel vertrekken, maar wel goed opletten hoe vaak je moet overstappen. Soms reis je via Venlo, soms via de optie die ik heb gekozen.
Deze optie was een vertrek vanaf Heerlen, met overstap in Herzogenrath.
Aangezien ik net zo snel in Herzogenrath als in Heerlen ben, heb ik me af laten zetten in deze Duitse grensplaats. Vanaf hier reis je in 1 tot 1,5 uur naar Duisburg of Düsseldorf, vanaf waar je vervolgens in circa 4,5 uur met de ICE naar Berlijn rijdt.
Geen stress, comfortabel in je stoeltje en lekker film kijken op de Ipad.
Van mijn vertrek thuis tot mijn aankomst op Berlin Hauptbahnhof was het ruim 6,5 uur reizen.
Een retourticket kostte me 98 euro.

Het hotel
Ik sliep in het Holi-Hostel in de wijk Lichtenberg. Het is een nieuw en modern hostel. De kamers waren prima en ruim genoeg voor mij alleen. Met drie andere kamers deelde ik een prima badkamer met toilet. Tevens had ik een goed ontbijt erbij.
Er zijn ook kamers met eigen toilet en badkamer.
Minpunt: de Wi-Fi verbinding was zeer matig. Goed en snel internet is tegenwoordig toch wel een must. Het was iedere avond weer erg moeizaam om op mijn Ipad weer allerlei sites met (actuele) informatie op te zoeken van de dingen die ik de dag erna wilde gaan doen.

Het hostel ligt zo’n 7 minuten lopen tot aan station Lichtenberg, vanwaar je in 10 minuten met de U-of S-bahn op de Alexanderplatz bent.
Tegenover het hostel ligt een REWE supermarkt die behalve zondag iedere dag geopend is van 7.00 tot 22.00 uur. Erg handig!

Berlijn voor beginners in het kort
Ik vind het heerlijk om allerlei reisgidsen en websites door te spitten over een stad die ik ga bezoeken. Voor wie daar geen zin in heeft, hier kort een aantal belangrijke zaken over Berlijn. Overigens is  http://www.berlijn-blog.nl een hele handige site, met meer dan 50.000 bezoekers per maand de best bezochte Berlijn website in de Benelux!

Berlijn is booming. Vergeleken met tien jaar geleden is het aantal toeristen verdubbeld.
Afgelopen jaar bezochten 11,9 miljoen mensen Berlijn.
Hiermee heeft de stad in Europa inmiddels Parijs en Rome achter zich gelaten.
Alleen Londen blijft met afstand de nummer één.
Houdt er dus rekening mee dat op bepaalde plekken grote mensenmassa’s zijn met typische bijbehorende toeristische verschijnselen als verkopers en straatartiesten.

Groot en groen
In tegenstelling tot veel andere (wereld)steden, is Berlijn erg uitgestrekt en behoorlijk groen.
De stad is bijvoorbeeld vier keer groter dan Amsterdam, acht keer groter dan Parijs en tien keer zo groot als Manhattan.
Er wonen zo’n 3,5 miljoen mensen en daarmee is de stad na Londen de grootste stad van de EU.
Ongeveer een derde van de stad bestaat uit bossen, parken, meren, rivieren en kanalen, en Berlijn is daarmee een van de groenste steden ter wereld.
Doordat de stad zo uitgestrekt en groen is, heb je veel minder last van de drukte dan in andere grote steden.

Wijken
Berlijn is eigenlijk een aaneengroeiing van dorpen en steden. Dit zorgt er eigenlijk voor dat Berlijn niet echt een centrum heeft. Vrijwel ieder gebied heeft een eigen centrum(pje) en eigen voorzieningen. De inwoners van Berlijn komen dan eigenlijk ook niet vaak buiten hun eigen Bezirk. Waarom zouden ze ook, als alles in de eigen wijk te vinden is?

Berlijn is opgedeeld in twaalf Bezirken, die weer opgedeeld zijn in 96 ortsteilen.
Iedere Bezirk heeft een eigen bestuur. De bezirkgrenzen zijn vooral bestuurlijk-technisch belangrijk.
Bekende bezirken zijn o.a. Mitte, Neuköln, Pankow en Lichtenberg.
Bekende Ortsteilen zijn Kreuzberg, Prenzlauer Berg en Tiergarten.

Openbaar vervoer
Zoals in de meeste grote steden is het OV in Berlijn top.
Meestal zal je reizen met de U-bahn en S-bahn. Het verschil tussen deze twee is dat de U-bahn vooral ondergronds rijdt (de metro) en de S-bahn bovengronds.
Daarnaast rijden er ook veel trams en bussen. Met een OV-card (30 euro per week) kun je van al deze vervoersmiddelen gebruik maken.

Opvallend is dat toegang tot de stations vrij is. Je hoeft niet door poortjes. Zwartrijden is dus heel gemakkelijk. Maar er zijn regelmatig controles door personeel in burgerkleding.
In de 4 dagen dat ik er was, werd ik twee keer gecontroleerd terwijl ik in de U-bahn zat.

Meer informatie over het OV in Berlijn vind je hier.

Geschiedenis.
Berlijn is historisch gezien misschien wel dé stad van Europa. Het was van 1701 tot 1918 de hoofdstad van de Pruisen en het Duitse keizerrijk.
Na WO I werd Duitsland tot 1933 een republiek (Weimarrepubliek), voordat Berlijn de belangrijkste stad werd in Nazi-Duitsland.
Ondanks dat een groot deel van de stad in de Tweede Wereldoorlog werd verwoest, zijn nog aardig wat oude, fraaie gebouwen bewaard gebleven, die herinneren aan tijden van weleer.

Na 1945 werd Berlijn een verdeelde stad tussen het kapitalistische Westen en het Communistische Oosten, iets wat met de bouw van de Berlijnse Muur in 1961 keihard werd bevestigd.
Inmiddels is het 25 jaar geleden dat de muur is verdwenen, maar nog altijd is er verschil tussen oost en west, iets waar ik later op terug kom.

Goedkoop
Berlijn is een goedkope stad! Dat merk je al aan de hotelprijzen, maar ook zeker aan de kosten voor een pilsje of een goede maaltijd in een restaurant. Met name in het voormalig DDR-gedeelte kun je voor een paar euro heerlijk en goed eten.
De goedkoopste halve liter bier die ik gezien heb was 2,50 euro.
Voor een halve liter Erdinger heb ik 3,20 euro neergeteld. Daar betaal ik hier al snel 5 euro voor!

Uitgaansstad
Zoals gezegd, Berlijn is booming. Niet alleen voor toeristen, ook voor mensen die er willen wonen, werken en vooral studeren. Het stikt dan ook van de studenten.
Dat zal ook te maken hebben met het uitgaansleven. Berlijn is uitgaanscity nummer één van Europa. Nergens kun je zoveel, zo goed en zo lang op stap gaan als in Berlijn.
Sluitingstijden bestaan niet!

Dag 1, de eerste indruk

Aan het eind van de middag kwam ik aan in Berlijn op het grote, indrukwekkende Hauptbahnhof.
Hier kocht ik me een Welcome Card.

  • Tip: schaf een Berlin Welcome Card aan. Voor 5 dagen betaal je hier 34,50 voor. Dan heb gratis toegang tot al het OV en je krijgt bij zo’n 200 ‘attracties’ 25 tot 50% korting!

Zoals vermeld heeft Berlijn niet echt een centrum.
Toch wordt het gebied vanaf de Alexanderplatz tot aan de Branderburger Tor als hart van de stad gezien.
De Alexanderplatz is met zo’n 300.000 bezoekers per dag en groot en druk plein en is tevens een belangrijk verkeersknooppunt in de stad. Het is erg levendig met ook veel (straat)artiesten en locals, ook ’s avonds na sluitingstijden van de vele winkels rondom het plein.
Ten tijden van de DDR was dit het kunstmatig gecreëerde centrum van Oost-Berlijn, met als bepalend gezichtsbeeld de beroemde Fernseheturm.
Je herkent nog duidelijk de oude, kolossale communistische gebouwen, waaronder nu moderne winkels zijn zoals Kaufland, Primark en Saturn.
Het prachtige, op-een-na grootste winkelcentrum van Berlijn, Alexa, ligt ook hier. Neem hier zeker een kijkje!

Vanaf de Alexanderplatz liep ik via de beroemde weg Unter dem Linden richting de Brandenburger Tor.
Het weer werd steeds grijzer en natter, maar de weg zelf was ook bepaald niet fraai.
De 3 kilometer lange wandeling kenmerkte zich vooral door bouwkranen, bouwkranen, hekwerk, graafmachines, bouwkranen, leidingen, afzettingen en oh ja, bouwkranen.

Unter den Linden

Onderweg kom je een aantal fraaie gebouwen tegen, waaronder de Berliner Dom en Humbolt Universiteit, maar die sneeuwen onder bij al het bouwgeweld.

Ik maakte ook een zijuitstapje naar het Nikolaiviertel, het (herbouwde) oudste stuk van Berlijn. Ik vond het niet veel bijzonders.
Via de fraaie Reichstag liep ik via het grote Park Tiergarten naar het beroemde Holocaust Denkmal. De 2711 grote grijze blokken tot wel 4,5 meter hoog moeten een gevoel van desoriëntatie en isolement opwekken.
Plat gezegd: ik vond er geen reet aan. Of het nu komt door de spelende en schreeuwende kinderen die er tikkertje spelen, het overzichtelijke geheel of gewoon de saaie, grijze blokken, ik weet het niet. Maar het maakte geen enkele indruk op mij.

Tot slot ging ik nog naar de Potsdamer Platz. Tot aan de val van de muur was dit een stuk Todesstreifen, niemandsland. Inmiddels is dit het modernste Manhattan-minded plein (zoals mooi in een reisgids omschreven stond) van de stad. Het Sony Center is zeker een bezoek waard. Als New York liefhebber, voelde ik me heel prettig in deze omgeving. Dat gold ook voor de Mall of Berlin, met 300 winkels de nieuwste shoppingmall van de stad.

Vanwege de stortbuien ging ik al om 20.00 uur richting mijn hostel.

Dag 2, historie

Zoals vele toeristen hoopte ik in Berlijn het gevoel van de Koude Oorlog te krijgen. Hoe het geweest moet zijn om in een verdeelde stad te wonen, gescheiden door een muur.
Op de Bernauerstrasse werd ik op mijn wenken bediend.
Hier staat nog echt een heel (onbeschilderd!) stuk muur. Door middel van stalen pilaren wordt ook de rest van de loop van de muur goed weergeven. Dit alles op een stuk van zo’n kilometer lang. Onderweg zie je allerlei oude foto’s en zijn er zuilen met informatie. Op de grond zie je allerlei herinneringen aan vluchttunnels en huizen die daar gestaan hebben.
Ik vond het heel indrukwekkend hier te lopen. Hiervoor was ik naar Berlijn gekomen!
Overigens hier geen massatoerisme, slechts enkele tientallen mensen.

054 063

Vanuit de Bernauerstrasse loop je vrij snel naar het Mauerpark. Voorheen een stuk niemandsland, nu een vrij lelijk park. Als voetballiefhebber moest ik toch hierheen, want in het park ligt het bijzondere stadion van Dynamo Berlin, de roemruchtige club van de DDR, die tien keer (veelal dubieus) kampioen is geworden en een van de meest gehate clubs van Duitsland is. Dat vind ik dan wel weer mooi.

Vervolgens bezocht ik het Humboldthain, een fraai park in het stadsdeel Gesundbrunnen. Zeker de moeite waard om hier te wandelen of fietsen.
Ik was hier, omdat bij het park de kaartverkoop en start is van ‘Berliner Unterwelten’ .
Je hebt de keuze uit verschillende tours, die allen je het Berlijn onder de grond laten zien.
Ik koos voor de bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Voor 11 euro heb je een rondleiding van anderhalf uur.
Ondanks de enthousiaste, in turbo-Duits pratende, gids, viel de rondleiding wat tegen.
Het hele bunkercomplex maakte niet echt heel veel indruk op me. Wellicht had ik toch moeten kiezen voor de Koude Oorlog tour.

Na de tour ging ik naar de voormalig Oost-Duitse wijk Prenzlauer Berg. Ten tijden van de DDR een wijk voor studenten en alternatievelingen. Deze wijk is een typisch voorbeeld van gentrification , de studenten en alternatievelingen zijn grotendeels verdwenen.
Aardig om door de wijk te wandelen, maar verder niet heel bijzonder.

Dat was wel het Treptowpark, met het imposante Sovjet gedenkteken. Absoluut het bezoeken waard. Het hele gebied ademt het communistisch denken. Groot, groter, grootst!

097

Dan was het toeristische East Side Gallery aan de beurt. Het bekendste stuk muur van Berlijn van ongeveer een kilometer lang, helemaal beschilderd.
Een vreselijke plek. Waar ik in het rustige Bernauerstrasse het kille Oost-West gevoel kreeg, kreeg ik hier juist alleen het gevoel snel weg te willen. Massa’s toeristen die alleen maar selfies maken voor wat ooit een fraai beschilderde muur was. De soms echt wel fraaie graffiti is helemaal beklad met liefdesbetuigingen van toeristen. Vreselijk. Snel weg hier.

Typisch voor het West-Duitse kapitalisme was het Kaufhaus des Westens (KaDeWe). Het Harrods van Berlijn. Ga er zeker even naar binnen en vergaap je aan al die spullen en kleding die je toch niet kunt betalen. Ga zeker naar de zesde verdieping, de versmarkt. Overal eten en drinken met tussendoor diverse barretjes en restaurantjes. Erg leuk om te zien!
Ik ben dus inmiddels in de omgeving van de beroemde Kurfürstendamm. Een genot voor de winkelliefhebbers. Bijzonder was het ook de Gedächtniskirche. Zeker even kijken. De kerk was groter dan ik dacht!

Op weg naar mijn eindbestemming van vandaag, stopte ik onderweg op de Gendarmenmarkt. Volgens velen het mooiste plein van Berlijn. Daar kan ik me wel iets bij indenken. De Frans en Duitse dom kenmerken dit plein samen met het Konzerthaus. Drie prachtige gebouwen aan een fraai plein. Fotomomentjes!

123

Mijn eindbestemming vandaag was de studentenwijk Friedrichshain. Deze wijk heeft de status overgenomen van Prenzlauer berg. Lopend door de wijk, zie je ook bijna alleen maar jongeren, wat de wijk erg levendig maakt.
In en rondom de Simon Dach strasse  hangt een heerlijke sfeer. Tientallen restaurantjes en barretjes bepalen het straatbeeld. Je kunt hier heerlijk en goedkoop eten.

Dag 3, Musea
Mijn dag begon in de Spandauer Vorstadt, een historische wijk in het hartje van de stad, waar vroeger veel Joden woonden.
De wijk kenmerkt zich door fraaie hofjes (goed zoeken, je ziet het niet direct!) en mooie, oude gebouwen. Leuk om doorheen te wandelen.

De prachtige Museuminsel was mijn volgende bestemming. Ik kocht voor 18 euro een kaart waarmee ik toegang had tot alle musea op het eiland. Ik bezocht het Altes en het Neues museum en wilde vervolgens naar het Pergamonmuseum en Alte Nationalgallerie.
Alleen de wachttijden om binnen te komen waren respectievelijk 2,5 en 3,5 uur.
No way. Het was 11.30 uur, dus ik kom over een uurtje of vier nog wel eens terug.

Het DDR-museum was mijn volgende bestemming. Dit museum ligt net buiten de Museuminsel, naast de Berliner Dom. Het is een klein, maar leuk museum, met een groot nadeel: druk, heel druk! Veel te druk! Na 10 minuten snel naar buiten gevlucht.

Checkpoint Charlie was mijn volgende halte. Het herbouwde grenscontrolepostje.
Ook dit weer een vreselijke plek. Door het massatoerisme en de kitscherige ‘Amerikaanse’ soldaten waar je tegen betaling mee op de foto kunt ademt deze plek alles behalve historie.

Dat doet het indrukwekkende Tempelhof wel.  Eind 2008 vertrok de laatste vlucht vanaf dit vliegveld, midden in de stad. Maar alles staat er nog, dus ook het 1,3 kilometer lange vliegveldgebouw met o.a. alle terminals. Nu nog altijd een van de grootste gebouwen ter wereld. Je kunt het tegen betaling met een gids bezoeken, iets wat ik de volgende keer zeker zal doen.
De voormalig start- en landingsbanen zijn tegenwoordig een groot park. Het ligt er nog net zo bij als in 2008. Je hebt ook het idee dat er ieder moment een vliegtuig kan landen.
Het asfalt dient nu als fiets, – skate- en hardloopbaan. Er zijn plekken om te barbecueën, wandelen, vliegeren enz. enz. enz.

164

Wat is er nou leuk aan beelden van beroemdheden? Toch trekt Madamme Tussauds me steeds aan. Ook in Berlijn. Ik ging vooral hier binnen om het beeld van Adolf Hitler te kunnen zien.
En dat was het waard. De rillingen liepen over mijn hele lijf. Zo levensecht zat de Führer aan zijn bureau. Ik heb het beeld zeker vijf minuten staan aanstaren.

Een van Hitlers prestigieuze projecten was de Olympische Spelen van 1936. Hiervoor werd het indrukwekkende Olympiastadion gebouwd. Voor het WK van 2006 helemaal gerenoveerd en voorzien van een dak, maar nog altijd ademt het de historie van weleer uit. Op eigen houtje rondlopen kost 7 euro, een rondleiding is er vanaf 11 euro.

205

Tussen mijn bezoek aan het Olympiastadion en Madamme Tussauds ging ik terug naar de Museuminsel. Het was inmiddels 15.00 uur. De wachttijd bij de Alte Nationalgalerie was nog altijd dik twee uur. Bij het Pergamonmuseum zo’n 40 minuten. Hier waren een paar fraaie dingen te zien, waarbij de foto hieronder genoeg zegt!

200

Dag 4, relaxen
Mijn voeten konden niet meer. Ik had de afgelopen dagen zeker zo’n 50 kilometer afgelegd. Ik ging het rustig aandoen vandaag.
Ik begon de dag met een bezoek aan de voormalig Stasigevangenis Höhenschönhausen.
Na een introductiefilm wordt je 1,5 uur lang (soms door oud-gevangenen) rondgeleid en werd er verteld hoe het er aan toe ging ten tijden van de Koude Oorlog.
Zeker de moeite waard, al was de totale tijd van twee uur best lang.

Vervolgens huurde ik een fiets bij Take a Bike op loopafstand van station Friedrichstrasse.
De eigenaar is een Nederlander, altijd handig.
Berlijn is zo plat als een dubbeltje en er ligt 650 kilometer aan fietspad in de stad. Je komt dan ook veel fietsers tegen.

  • tip: huur een fiets!

In mijn ANWB-reisgids stond een fietsroute langs en door de Spree, het Regierungsviertel en het enorme Tiergartenpark. Wat was dit mooi! En zo heerlijk om te fietsen!
238
Na mijn succesvolle fietstocht door New York ben ik om: de beste manier om een stad te bekijken is per fiets. Veel minder vermoeiend dan lopen en je ziet veel meer in korte tijd.
Had ik maar eerder het fietsje gepakt.
In de Tiergarten beklom ik ook de Siegessaule. Voor 3 euro kun je naar boven en heb je een waanzinnig uitzicht!

248

De laatste uurtjes ging ik shoppen, naar de beroemdste Biergarten van Berlijn (Prater) en naar Deck 5. Een strandbar bovenop een winkelcentrum. Je betaalt 1 euro, maar je komt in een paradijsje terecht. Zand, strandstoelen, barbecue, cocktails: dit is vakantie. En het uitzicht was adembenemend!

  • Tip: de bar Deck 5! Fantastisch.
Uitzicht vanaf Deck 5. De masten zijn van het Friedrich-Ludwig-Jahn stadion in het Mauerpark. Links de Fernsehturm, die je bijna overal in Berlijn ziet!

Uitzicht vanaf Deck 5. De masten zijn van het Friedrich-Ludwig-Jahn stadion in het Mauerpark.
Links de Fernsehturm, die je bijna overal in Berlijn ziet!

De dag erna vertrok ik al vroeg weer terug naar huis!

Samengevat
Het ‘Koude Oorlog gevoel’ viel mij erg tegen. Alleen in de Bernauerstrasse zag en voelde ik wat ik hoopte. Ook zie je nog wel aan de typische blokbebouwing het verschil tussen oost en west.
Vele andere dingen, zoals Checkpoint Charlie en de East Side Gallery, is walgelijk toeristisch.

Berlijn staat ook letterlijk in de steigers, er wordt op veel plekken gebouwd. Dat draagt nu niet bij aan een positieve beeldvorming.
Als je, net als ik, in musea in Rome en New York bent geweest, vallen deze in Berlijn toch wat tegen.
Maar vergelijken met andere steden, zeker New York, is niet eerlijk. Ik denk dat ik iedere stad minder vind dan New York.

Toch zijn er genoeg fraaie, oude gebouwen te zien. Ook enkele wijken hebben een heerlijke sfeer. De stad is erg groen en kent prachtige plekken. Je kunt echt lekker de rust opzoeken.
De Potsdamer Platz en zeker de Alexanderplatz is een heerlijke samenkomst van locals, toeristen en veel prima voorzieningen, die voor een prettige levendigheid zorgen.
Daarom hou ik zo van grote steden!

Een stedentrip naar Berlijn zal geen standaard stedentrip zijn. Ga op ontdekkingstocht door de wijken en je beleeft een aangename trip.

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Reizen. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s